Stress, travma və münasibətlər
Travmanı xatırladan vəziyyətlərdə özünüzə necə dayaq ola bilərsiniz?
Səs, qoxu və ya məkan ağır hadisəni xatırladanda nə etmək olar? İndiki ana yönəlmək, təhlükəsizliyi yoxlamaq və dəstək almaq barədə məlumatlar.
Adi görünən bir səs, qoxu və ya məkan bəzən ağır hadisəni güclü şəkildə xatırlada bilər. İnsan həmin an hadisə yenidən baş verirmiş kimi hiss edə bilər. Bu təcrübəni yaşamaq yorucudur; ona görə özünüzü qınamaq gərginliyi daha da artıra bilər.
Əvvəlcə hazırkı şəraiti yoxlayın
Həqiqi təhlükə varsa, təhlükəsiz yerə keçmək və kömək çağırmaq prioritetdir. Hazırda təhlükəsiz yerdəsinizsə, harada olduğunuzu və ətrafınızda nə gördüyünüzü sakitcə özünüzə xatırlatmaq faydalı ola bilər. Ayaqlarınızın yerə toxunuşuna və otaqdakı sabit əşyalara diqqət yetirə bilərsiniz.
Bu üsullar hamıda eyni təsir göstərmir. Nəfəsə diqqət sizi daha çox sıxırsa, bunu məcburi davam etdirməyin; diqqəti xarici mühitə yönəltmək daha rahat ola bilər. Məqsəd hissi zorla yox etmək deyil, indiki vəziyyətlə əlaqəni gücləndirməkdir.
Sonra nəyi qeyd etmək olar?
Epizodun əvvəlində nə baş verdiyini, nə qədər davam etdiyini və nə kömək etdiyini qısa yazın. Hər detalı yenidən yaşamaq və ya bütün günü özünüzü izləmək lazım deyil. Etibar etdiyiniz birinə belə anlarda hansı dəstəyin faydalı olduğunu əvvəlcədən deyə bilərsiniz.
Bütün xatırladıcılardan yayınmaq zamanla gündəlik həyatı daralda bilər. Bununla belə, özünüzü qəfil ağır vəziyyətlərlə üzləşdirmək də uyğun yanaşma deyil.
Təkrarlanırsa, planlı yardım alın
Epizodlar tezləşir, yuxu və iş pozulur, evdən çıxmaq çətinləşirsə, travma ilə işləyən mütəxəssisə müraciət edin. Terapiyada xatırladıcılarla işləmək razılaşdırılmış, mərhələli plan üzrə aparılır. Təhlükəsizlik və şəxsin hazır olması prosesin əsas hissəsidir.