Stress, travma və münasibətlər
Travmadan sonrakı stress pozuntusu nədir?
Travmadan sonra kabuslar, yayınma və daim təhlükədə olma hissi nə vaxt qiymətləndirilməlidir? Əlamətlər və yardım yolları barədə oxuyun.
Ağır qəza, zorakılıq və ya həyat üçün təhlükəli hadisədən sonra qorxu, yuxu çətinliyi və baş verənləri tez-tez xatırlamaq mümkündür. Bu reaksiyaların olması insanın zəifliyi demək deyil. Travma yaşamış hər kəsdə travmadan sonrakı stress pozuntusu yaranmır.
Hansı əlamətlər diqqət tələb edir?
Hadisəni yenidən yaşayırmış kimi hiss etmək, kabuslar, xatırladan yerlərdən yayınmaq və daim təhlükə gözləmək mümkün əlamətlərdəndir. Özünü günahlandırma, insanlardan uzaqlaşma və əvvəlki maraqların azalması da görünə bilər. Diaqnoz yalnız bir əlamətə əsaslanmır.
Əlamətlər uzanır, işə, ailəyə və gündəlik həyata mane olursa, qiymətləndirmə faydalıdır. Çətinlik çox güclüdürsə, yardım istəmək üçün müəyyən müddətin tamamlanmasını gözləmək lazım deyil.
Təhlükəsizlik ilk addımdır
Təhlükəli vəziyyət hələ davam edirsə, yalnız hissləri idarə etmək kifayət etmir. Təhlükəsiz yer, etibarlı dəstək və praktik ehtiyacların qarşılanması önəmlidir. Şəxsi hadisəni təfərrüatı ilə danışmağa məcbur etmək və ya “artıq unut” demək uyğun deyil.
Gündəlik ritmin tədricən bərpası və etibar edilən insanlarla əlaqə faydalı ola bilər. Hər kəsin eyni sürətlə və eyni üsulla bərpa olunacağını gözləməyin.
Müalicə nəyə əsaslanır?
Travmaya yönəlmiş müəyyən psixoterapiya üsulları, ehtiyac olduqda dərman müalicəsi və yanaşı problemlərin qiymətləndirilməsi nəzərdən keçirilir. Müalicə planı təhlükəsizliyi, hazırkı şəraiti və şəxsin seçimlərini nəzərə almalıdır. Məqsəd xatirəni silmək deyil, onun gündəlik həyata təsirini azaltmaq və insanın həyatında yenidən seçim imkanını artırmaqdır.