Stress, travma və münasibətlər
Peşə tükənməsi və depressiya: oxşar görünən fərqli hallar
İşlə bağlı tükənməni depressiyadan nə fərqləndirir? Enerji itkisi, işdən uzaqlaşma və iş şəraitinin dəyişdirilməsi barədə aydın məlumatlar.
İş gününə başlamaq getdikcə ağır gəlir, əvvəl maraq göstərdiyiniz tapşırıqlara qarşı soyuqluq hiss edirsinizsə, səbəbi anlamaq vacibdir. “Tükənmişəm” ifadəsi hissi təsvir edə bilər, amma bütün yorğunluqların eyni səbəbi yoxdur.
Peşə tükənməsi nəyi ifadə edir?
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı peşə tükənməsini idarə olunmamış xroniki iş stressi ilə bağlı peşə hadisəsi kimi təsvir edir. Enerjinin tükənməsi, işə qarşı məsafə və ya mənfi münasibət, peşə səmərəliliyinin azalması ön plana çıxır. Bu anlayış ayrıca tibbi xəstəlik kimi təsnif edilmir və həyatın bütün sahələrindəki yorğunluğa tətbiq olunmamalıdır.
Depressiya ehtimalı nə vaxt araşdırılır?
Əhval düşkünlüyü, maraq itkisi, ümidsizlik və dəyərsizlik hissi işdən kənarda da davam edə bilər. İstirahət günündə özünü yaxşı hiss etmək və ya hiss etməmək təkbaşına diaqnostik sınaq deyil. Tükənmə və depressiya yanaşı da ola bilər.
Qəbulda iş yükü ilə yanaşı yuxu, iştaha, fiziki sağlamlıq və əvvəlki emosional vəziyyət araşdırılır. Yalnız məzuniyyət götürməklə hər problemin keçəcəyinə zəmanət yoxdur.
Nəyi dəyişmək mümkündür?
İş saatları, tapşırıq bölgüsü, fasilələr və əlçatan olma gözləntilərini konkretləşdirmək faydalıdır. Rəhbərlə danışmaq imkanı varsa, ümumi narazılıqdan əlavə hansı dəyişikliyə ehtiyac duyduğunuzu qeyd edin. Bütün məsuliyyəti şəxsin istirahət vərdişlərinin üzərinə qoymaq düzgün deyil.
Özünüzdə işdən kənara yayılan çətinliklər müşahidə edirsinizsə, peşəkar qiymətləndirmə alın. Dəstək həm fərdi ehtiyaclara, həm də iş şəraitində mümkün dəyişikliklərə uyğun qurulmalıdır.