Təşviş, panik atak və fobiyalar
Sosial təşviş, yoxsa utancaqlıq?
İnsanlar arasında güclü sıxıntı nə vaxt sosial təşvişə işarə edir? Qiymətləndirilmə qorxusu, yayınma və müalicə yanaşmaları haqqında oxuyun.
Yeni insanlarla görüşəndə sıxılmaq çoxlarına tanışdır. Sosial təşvişdə isə əsas qorxu başqalarının qarşısında səhv etmək, utanmaq və mənfi qiymətləndirilməkdir. Görüş bitəndən sonra söhbəti saatlarla təhlil etmək də bu çətinliyin bir hissəsi ola bilər.
Həyat nə qədər məhdudlaşır?
İclasda fikir bildirməmək, telefon zəngindən yayınmaq və ya yemək yeyərkən izlənildiyini düşünmək gündəlik imkanları daralda bilər. İnsan danışmaq istədiyi halda qorxu üzündən susur. Bu, insanlarla maraqlanmamaqdan fərqlidir.
Utancaqlıq həmişə müalicə tələb etmir. Əsas meyar sıxıntının gücü, davamlılığı və təhsil, iş, münasibətlərə təsiridir. Kənardan sakit görünən insan daxilən çox böyük gərginlik yaşaya bilər.
“Sadəcə özünə güvən” niyə kifayət etmir?
Qorxunun mexanizmi təkcə özünəinamla izah olunmur. Şəxs üzünün qızarmasını gizlətməyə, hər cümləni qabaqcadan hazırlamağa və göz təmasından qaçmağa çalışa bilər. Bu davranışlar qısa müddətdə rahatlıq versə də, təhlükə gözləntisini gücləndirə bilər.
Psixoterapiyada qorxulu vəziyyətlər və bu davranışlar birgə araşdırılır. Çətinliklərə addım-addım yaxınlaşma razılaşdırılmış planla aparılır; insanı hazırlıqsız şəkildə böyük auditoriyaya çıxarmaq yardım üsulu deyil.
Başlamaq üçün bir müşahidə
Bir sosial vəziyyəti seçib üç məqamı qeyd edin: nədən qorxdunuz, özünüzü qorumaq üçün nə etdiniz, əslində nə baş verdi? Məqsəd özünüzü tənqid etmək deyil, təkrarlanan nümunəni anlamaqdır. Qorxu səbəbindən vacib imkanlardan imtina edirsinizsə, peşəkar yardım barədə danışmaq faydalıdır.