Təşviş, panik atak və fobiyalar
Panik atak zamanı nə etmək olar?
Panik atak zamanı özünüzə necə kömək edə bilərsiniz? Sakit nəfəs, ətrafla əlaqə və yeni fiziki əlamətlərdə tibbi yardım barədə oxuyun.
Ürək döyüntüsü, titrəmə və güclü qorxu qəfil başladıqda insan nəzarəti itirdiyini düşünə bilər. Panik atak çox sarsıdıcı hiss olunur. Bununla belə, yeni və ya qeyri-adi fiziki əlamətləri əvvəlcədən “sadəcə panikadır” deyə qiymətləndirmək olmaz.
Əvvəl təhlükəsiz yer seçin
Avtomobil idarə edirsinizsə, təhlükəsiz yerdə dayanın. Ayaq üstə qalmaq çətindirsə, oturun və ətrafınıza diqqət verin. Yanınızda etibar etdiyiniz insan varsa, sakitcə kömək istədiyinizi deyin. Eyni anda çox adamın sual verməsi gərginliyi artıra bilər.
Nəfəsi güclə dərinləşdirmək əvəzinə, rahat və yavaş ritm tapmağa çalışın. Çiyinləri boşaldın, ayaqların yerə toxunduğunu hiss edin, gördüyünüz bir neçə əşyanın adını içinizdə söyləyin. Kağız torbaya nəfəs almaq təhlükəsiz ümumi tövsiyə deyil və istifadə edilməməlidir.
Özünüzə nə xatırlatmaq olar?
Əvvəllər müayinə olunmuş panik ataklara bənzəyirsə, “bu hiss ağırdır, amma keçə bilər” kimi sadə cümlə kömək edə bilər. Əlamətləri saniyə-saniyə yoxlamaq və dərhal tam sakitləşmə tələb etmək əlavə qorxu yarada bilər.
İlk dəfə olan güclü sinə ağrısı, huş itkisi, ağır nəfəs darlığı və ya əvvəlkindən fərqli əlamətlərdə təcili tibbi yardım alın; zərurət olduqda 112-yə zəng edin.
Tutmadan sonra
Tutmanın baş verdiyi şəraiti qısa yazın, amma bütün günü onu təhlil etməyə sərf etməyin. Təkrarlanan tutmalar və yenidən tutma qorxusu varsa, psixiatrla görüş planlayın. Müalicə yalnız həmin dəqiqələri keçirməyə deyil, gələcək qorxu və yayınmanın azalmasına da yönəlir.