OKP və təkrarlanan davranışlar
Mükəmməllik axtarışı ilə OKP arasında fərq
Hər işin qüsursuz olmasını istəmək həmişə OKP deyil. Səhv qorxusu, məcburi təkrar və gündəlik çətinliklər arasındakı fərqləri oxuyun.
Yazını göndərməzdən əvvəl yoxlamaq diqqətlilik ola bilər. Eyni cümləni saatlarla düzəltmək, heç vaxt “tam hazır” hiss etməmək və nəticədə işi göndərməmək isə insanı ciddi yorur. Bunun səbəbi müxtəlif ola bilər; avtomatik olaraq OKP demək olmaz.
Hər iki halda nə araşdırılır?
Mükəmməllik axtarışında insan öz dəyərini səhvsiz nəticə ilə bağlaya bilər. OKP-də isə müəyyən fikri və ya təhlükə hissini azaltmaq üçün məcburi ritual görünə bilər. Bəzən natamamlıq hissi ön planda olur. Bu xüsusiyyətlər bir insanda yanaşı da rast gəlinə bilər.
Qiymətləndirmə davranışın xarici görünüşündən çox səbəbinə yönəlir. “Yenidən yoxlamasam nə olacağından qorxuram?” sualı bunu anlamağa kömək edir. Vaxt itkisi, gecikmə və münasibətlərə təsir də nəzərə alınır.
Özünə daha çox təzyiq həll deyil
“Sürətli olmalıyam” tələbi mövcud səhv qorxusuna ikinci yük əlavə edə bilər. İşin məqsədini, tələb olunan keyfiyyəti və hansı nöqtədə tamamlandığını əvvəlcədən müəyyənləşdirmək faydalı ola bilər. Lakin bu qaydanın özü yeni sərt rituala çevrilirsə, mütəxəssislə danışmaq lazımdır.
Yardım üçün hansı nümunə faydalıdır?
Son dəfə yarımçıq qalan bir işi seçin. Nəyi təkrar etdiyinizi, nə qədər vaxt sərf etdiyinizi və dayansaydınız nə hiss edəcəyinizi təsvir edin. Bunun əsasında uyğun psixoterapiya yanaşması seçilə bilər.
Məqsəd laqeyd işləmək və səhvləri vecə almamaq deyil. Məqsəd keyfiyyətə verilən önəmin bütün həyatınızı məhdudlaşdırmamasıdır. Diaqnoz da məhz daha uyğun dəstək seçmək üçün istifadə edilir, insanın xarakterini qiymətləndirmək üçün yox.