Uşaq və yeniyetmə psixiatriyası
Uşaqlarda tiklər: danlamaq niyə kömək etmir?
Göz qırpma, baş hərəkəti və təkrarlanan səslər tik ola bilər. Valideynin reaksiyası, müşahidə və müayinə ehtiyacı haqqında oxuyun.
Tez-tez göz qırpma, çiyin çəkmə və ya boğaz təmizləmə səsi valideynin diqqətini çəkə bilər. Tiklər qəfil, təkrarlanan hərəkət və səslərdir. Uşağın onları qəsdən və ya sizi əsəbiləşdirmək üçün etdiyi qənaətinə gəlmək düzgün deyil.
Niyə gah artır, gah azalır?
Tiklərin gücü zamanla dəyişə bilər. Yorğunluq və stress bəzi uşaqlarda onları nəzərəçarpacaq edir. Uşaq müəyyən müddət saxlaya bilsə belə, bu, tam könüllü nəzarət demək deyil. Davamlı “etmə” xəbərdarlığı əlavə gərginlik yarada bilər.
Bütün təkrarlanan hərəkətlər tik deyil. Görmə, allergiya və digər səbəblər də qiymətləndirilə bilər. Turet sindromu isə hər tikə verilən ad deyil; diaqnostik qiymətləndirmə ayrıca aparılır.
Valideyn nəyi qeyd edə bilər?
Başlanma vaxtı, hərəkət və səslərin növü, ağrı və gündəlik təsir barədə qısa məlumat toplayın. Uşağı daim müşahidə altında hiss etdirmədən mümkün nümunələri həkimə təsvir edin. Məktəbdə lağ edilmə varsa, bunun qarşısını almaq ayrıca vacibdir.
Müəllimə uşağın danlanmamalı olduğunu bildirmək və sakit şərait yaratmaq faydalı ola bilər. Diqqət və təşviş çətinlikləri yanaşı varsa, onları da danışın.
Hər tik müalicə tələb edirmi?
Müalicə qərarı yalnız tikin görünməsinə görə deyil, uşağa nə qədər mane olmasına görə verilir. Ağrı, zədələnmə, dərsə və sosial həyata təsir varsa, qiymətləndirmə vacibdir. Davranış terapiyası və bəzi hallarda dərman nəzərdən keçirilə bilər. Məqsəd uşağı utandırmadan funksiyasını və rahatlığını qorumaqdır.