Uşaq və yeniyetmə psixiatriyası
Uşaqlarda diqqət çatışmazlığı: nələrə baxmaq lazımdır?
Hərəkətlilik və diqqətin dağılması hər zaman diaqnoz deyil. DEHB qiymətləndirilməsində yaşın, müxtəlif mühitlərin və gündəlik təsirin rolunu oxuyun.
Uşağın dərsdə fikrinin yayınması və ev tapşırığını yarımçıq qoyması valideyni narahat edə bilər. Lakin tək bir davranış diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik pozuntusu, yəni DEHB demək deyil. Qiymətləndirmədə uşağın yaşı, inkişafı və çətinliyin müxtəlif şəraitdə necə göründüyü nəzərə alınır.
Yalnız hərəkətli uşaqlarda olurmu?
Bəzi uşaqlarda çox hərəkət etmək və söz kəsmək nəzərə çarpır. Digərləri isə sakit görünür, amma tapşırığı izləmək, əşyaları saxlamaq və işi planlaşdırmaqda çətinlik çəkir. Buna görə yalnız yerində oturmamağa baxmaq kifayət deyil.
Yuxusuzluq, təşviş, öyrənmə çətinlikləri və başqa səbəblər də diqqətə təsir edə bilər. Uşağın “tənbəl” adlandırılması bu səbəbləri ayırmağa kömək etmir və özünə münasibətini zədələyə bilər.
Müxtəlif mühitlər niyə vacibdir?
Evdə və məktəbdə müşahidələr eyni olmaya bilər. Həkim valideynin və müəllimin məlumatını, çətinliyin nə vaxt başladığını və gündəlik nəticəsini araşdırır. Diaqnoz tək onlayn testə və ya bir görüşdə uşağın sakit oturmasına əsaslanmır.
Evdə necə dəstək vermək olar?
Tapşırığı qısa və konkret deyin, bir neçə göstərişi eyni anda verməkdən çəkinin. İş yerində diqqəti yayındıran amilləri azaltmaq və görünən plan hazırlamaq faydalı ola bilər. Nəticə ilə yanaşı cəhdi də qeyd edin.
Qiymətləndirməyə uşağın çətinlikləri ilə birlikdə güclü tərəflərini də gətirin. Müalicə və dəstək ehtiyacdan asılı olaraq davranış yanaşmalarını, valideyn və məktəb əməkdaşlığını, bəzi hallarda dərmanı əhatə edə bilər. Məqsəd uşağı hamı ilə eyniləşdirmək deyil, öyrənmə və gündəlik həyatını asanlaşdırmaqdır.